Trentino Alto Adige

Inhoudsopgave: 1. Onze wijnhuizen uit Trentino en Alto Adige 2. Gebiedsindeling 2.1. Achtergronden 2.2. De wijnbouwgebieden. 3. IGT's, DOC's, DOCG's per 8-4-2010 3.1. Overzicht DOCG's 3.2. Overzicht DOC's 3.3. Overzicht IGT's 4. De druiven en wijnen. 4.1.1. Lagrein 4.1.2. Marzemino 4.1.3. Teroldego Rotaliano 4.1.4. Nosiola 5. De populariteit van wijnen uit Trentino – Alto Adige 5.1. TrentoDOC 5.2. Trentino – Alto Adige & Vini del Mondo 6. Multimedia 6.1. La strada del vino - Südtiroler Weinstraße - Deel 1 6.2. La strada del vino - Südtiroler Weinstraße - Deel 2 6.3. Alto Adige/Sudtirol Bolzano Vigneti e Dolomiti

Onze wijnhuizen uit Trentino en Alto Adige

• Garlider
• Marzadro
• Pedrotti

Gebiedsindeling

Trentino-Alto? Adige is Italië’s meest noordelijke wijnregio. Alto Adige, dat door veel Italianen niet als Italiaans beschouwd wordt, behoorde in het verleden namelijk nog tot Oostenrijks grondgebied. Taal, voeding en bouwstijl ondersteunen dit.
Voor wat betreft de wijn: ook deze bestaat voor een groot deel uit druiven die in Oostenrijk, de Alsace en Duitsland gezien worden, dus oo hier een knipoog naar de meer noordelijk gelegen landen. De wijn is echter zo mooi dat het grootste deel van de productie Italië niet verlaat. Zoveel zelfs, dat veel producenten hun wijnen al verkocht hebben voordat de druiven geplukt zijn en het moeilijk is om voor de export wijnen beschikbaar te krijgen. Waarom is deze wijn in toenemende mate populair?
Een doorkijkje in dit fascinerende wijngebied.

Achtergronden

De regio Trentino - Alto Adige is verdeeld in twee provincies, te weten Bolzano – Alto Adige en Trento. Het totale gebied beslaat ongeveer 13000 vierkante kilometer en is dun bevolkt met zo’n 69 inwoners per vierkante kilometer (ter vergelijking: in Nederland is dit zo’n 400 per vierkante kilometer). De hoofdstad is Trento.
De regio is pas na de eerste wereldoorlog door Italië geannexeerd, ten koste van het Oostenrijks grondgebied. Er is hard gevochten en de sporen hiervan zijn tot de dag van vandaag terug te vinden in schuttersgrotten, gangenstelsels in de bergen, looppaden en kleine militaire begraafplaatsen. Een van deze grotten vormt tegenwoordig het onderkomen van de prachtige spumanti van een van onze producenten Pedrotti-Spumanti.
De provincie Alto Adige is bijna volledig Duitstalig en heeft sterke banden met Oostenrijk. Ondanks verwoede pogingen van de Italianen om dit meer te ver-Italiaansen is tot op de dag van vandaag de taal, keuken en bouw sterk op Oostenrijk gericht.
De provincie Alto Adige dankt zijn naam aan de rivier “de Adige”, die van Merano naar Verona stroomt. Economisch is de regio van belang voor toerisme, delving van rots (porphyry, een steensoort die al in het oude Rome gebruikt werd), landbouw (waaronder fruit en wijn) en verder allerlei kleinschalige industrie zoals metaal- en houtbewerking.

Wat betreft het toerisme biedt de regio naast sportieve uitdagingen zoals wandelen, klimmen, fietsen en skiën ook veel natuur en cultuur. Er zijn zo´n 300 meren te vinden en een grote hoeveelheid kastelen.

De wijnbouwgebieden.

In de regio wordt zo’n 13000 hectare gebruikt voor de productie van wijn. Dit aantal is groeiend, gezien de stijgende populariteit van wijn de laatste jaren. De productie van appels, waaraan het gebied bekendheid ontleend, staat hierdoor onder druk. Van deze 13000 bevinden zich er ongeveer 5000 in Bolzano, de rest in Trento. Van deze 13000 hectare wordt jaarlijks rond de 950.000 hectoliter wijn geproduceerd. Door de noordelijke ligging en het bergachtige karakter zou men verwachten dat dit bij uitstek geschikt zou zijn voor het produceren van witte wijn, maar de regio produceert voornamelijk rood. Schijn bedriegt overigens, want Trentino – Alto Adige heeft een hoge gemiddelde jaartemperatuur. Het is één van de warmste gebieden van Italië, onder meer veroorzaakt door zo’n 300 dagen zon per jaar!
De wijnbouwgebieden liggen voor een belangrijk deel op de hellingen van het dal wat door de rivier Adige in vroeger tijden uitgesleten is. Deze tot 800 meter hoge hellingen zijn vaak erg stijl, wat machinaal bewerken van de wijngaarden vrijwel onmogelijk maakt. Veel handwerk dus, met twee belangrijke consequenties. Ten eerste de kwaliteit: In Trentino – Alto Adige is rond de 79% van de geproduceerde wijn gewaardeerd als DOC (Denominazione di Orgine Controllata, een kwaliteitscategorie binnen de Italiaanse wijnwetgeving). Dit percentage is verreweg het hoogst van Italië. Ten tweede de prijs: door de handmatige bewerking en verwerking zijn de kosten hoger, wat vervolgens invloed heeft op de verkoopprijs van de wijn.

De productiegebieden met een DOC-label staan in het kaartje hieronder. Naast de DOC-gebieden wordt er ook nog wijn met andere kwaliteitsaanduidingen gemaakt.


Alto Adige heeft in feite 3 DOC’s: Alto Adige, Lago di Caldaro en Valdadige, waarbij de DOC Alto Adige het gehele gebied bestrijkt en de andere twee specifieke zone’s binnen dit gebied zijn. Binnen de DOC alto Adige liggen nog 6 andere gebieden die een aparte vermelding hebben gekregen. Reden is dat hier bijzondere producten voortgebracht worden die uniek zijn. Dit wordt veroorzaakt door de per gebied sterk wisselende bodemgesteldheid en de vele microklimaatjes die in een dergelijke bergstreek een rol spelen.

Het zuidelijker gelegen Trentino heeft 7 DOC-gebieden waarvan er twee overeen komen met die van Alto Adige, te weten Lago di Caldaro en Valdadige. De andere 5 DOC’s zijn: Casteller, Teroldego Rotaliano, Trentino, Trento en Valdadige Terradeiforti. Bijzondere aandacht vraagt hierbij de TrentoDOC?, de mousserende wijnen rondom Trento die tot de beste van Italië behoren.
Zo'n 12.810 hectare van Trentino Alto Adige is wijngaard. De jaarlijkse wijnproductie is 953.000 hectoliters; 45% hiervan is wit, 55% rood; 79.1% is DOC.

---

IGT's, DOC's, DOCG's per 8-4-2010

Overzicht DOCG's

naam_wijn

aanvulling

classificatie

Regio

Provincie

Geen records gevonden

Overzicht DOC's

naam_wijn	aanvulling	classificatie	Regio	Provincie
Alto Adige of dell’Alto Adige (Südtirol of Südtiroler)	Al dan niet met toevoeging van het deelgebied: -Colli di Bolzano (Bozner Leiten) -Meranese di Collina of Meranese (Meraner Hügel of Meraner), al dan niet met toevoeging gebiedsnaam: Küchelberg, Gneid, Rosengarten, Lebenberg, Labers, del Burgraviato of...	DOC	Trento	(BS)
Casteller		DOC	Trento
Lago di Caldaro of Caldaro (Kalterersee of Kalterer)	Al dan niet met toevoeging van deelgebied: Classico (klassisches ursprungsgebiet of klassisch). Toegestaan om toe te voegen: Alto Adige en specifiek: Lago di Caldaro of Caldaro classico of Lago di Caldaro of Caldaro classico superiore	DOC	Trento	(BS)
Teroldengo Rotaliano		DOC	Trento
Trentino	Al dan niet met toevoeging van het deelgebied: Sorni of bianco di Sorni of rosso di Sorni (alleen voor soort Trentino bianco en Trentino rosso), Isera of d'Isera (alleen voor soort Trentino Marzemino superiore), Ziresi of dei Ziresi (alleen voor...	DOC	Trento
Trento		DOC	Trento
Valdadige (Etschaler)		DOC	Trento	(BS)
Valdadige Terradeiforti of Terradeiforti Valdadige		DOC	Trento

Overzicht IGT's

naam_wijn	aanvulling	classificatie	Regio	Provincie
delle Venezie		IGT	Trento
Vallagarina		IGT	Trento
Vigneti delle Dolomiti o Weinberg Dolomiten		IGT	Trento	(BL)

De druiven en wijnen.

Trentino – Alto Adige heeft 4 autochtone druivensoorten. Drie rode en een witte. De rode zijn de Teroldego Rotaliano, Marzemino en Lagrein. De enige witte is de Nosiola. Verder is er een keur aan internationale druiven te vinden zoals Pinot Nero, Pinot Bianco, Muller Thurgau, Kerner, Sylvaner, Pinot Grigio, Chardonnay en Gewurztraminer, waarvan een aantal het er buitengewoon goed doen.
Tijd om eens te kijken wat voor lekkers er uit deze regio voortgebracht wordt, door er een aantal duiven uit te lichten. Eerst worden de autochtone druiven belicht, daarna wordt aan een aantal internationale druiven aandacht besteed.

In Trentino - Alto Adige komen veel verschillende druivensoorten voor. Een aantal bekende internationale druiven zijn Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay. Ook internationaal maar iets minder bekend wellicht zijn Muller Thurgau, Sylvaner, Pinot Grigio, Pinot Blanc, Gewurztraminer en Pinot Nero. Zoals al gezegd zijn er vier autochtone druiven.

Lagrein

Wijn gemaakt van Lagrein heeft behoorlijke zuren en veel tannine. Om zachter te worden wordt de wijn zo´n 18 tot 24 maanden op houten vat gerijpt. Hij heeft een stevige structuur. Vaak ook wordt het als blend gebruikt met andere druivensoorten. De kleur is diep rood, bijna paars. De smaak heeft tonen van bessen, leer en kers.
Lagrein

Marzemino

Marzemino is een druif die lang rijpt en dus laat in het seizoen geplukt wordt. De combinatie met de gevoeligheid voor allerlei ziekten maakt dat de Marzemino een lastig te verbouwen druif is. Wijnen van de Marzemino zijn doorgaans soepel, makkelijk drinkbaar met een acceptabele zuurgraad en tannine. De kleur is donker, de geur doet denken aan gras en kersen. In de smaak heeft de Marzemino iets van pruimen.
Marzemino

Teroldego Rotaliano

De Teroldego Rotaliano is een karaktervolle druif, hoewel de fruitigheid in de smaak overheerst. De wijn heeft een robijnrode kleur, welke bij wat oudere wijnen granaatrood wordt. Hij heeft een karakteristieke, fruitige en bloemige lucht. Te herkennen zijn de framboos en viooltjes.
De smaak heeft een goed zuurtje, is fruitig, heeft een klein beetje bitter en de tannines zijn goed aanwezig.
Teroldego Rotaliano

Nosiola

Tot slot de Nosiola: Deze laat rijpende druif geeft witte wijn welke strogeel en fruitig is. Meest opvallend is het ontbreken van zuren, waardoor de wijn qua smaak een beetje vlak wordt. Hij heeft een klein bittertje.

De populariteit van wijnen uit Trentino – Alto Adige

Wijnen uit Trentino, afgezien van de TrentoDOC, zijn doorgaans fruitig van aard en licht drinkbaar. Het is dus een prima wijn voor iedere dag en ook voor tussen de middag bij de Pranzo (lunch). Daarnaast is de wijn ook nog eens erg goed betaalbaar. Hieraan dankt deze wijn voor een belangrijk deel haar populariteit.

TrentoDOC

TrentoDOC is de mousserende wijn die in een cirkel om Trento heen gemaakt mag worden. De druiven die gebruikt mogen worden zijn Chardonnay, Pinot Nero, Pinot Bianco en Pinot Meunier.
De Chardonnay zal meestal de boventoon voeren omdat deze op de kalksteen rotsen die goed op de zon liggen zulke mooie resultaten levert.
Binnen TrentoDOC worden witte en rosé wijnen gemaakt.
TrentoDOC is niet zo bekend. Behalve de Prosecco genieten de mousserende wijnen uit Italië geringe bekendheid. Omdat TrentoDOC een metodo classico (net als Champagne) is, is de prijs ook nog eens fors wat de verbreiding niet bevorderd. Het is echter een superwijn die in vergelijking met Champagne heel mooi geprijsd is.
De populaire wijnen uit Alto Adige zijn voornamelijk wit. Deze wijnen hebben een prachtige structuur, zijn mineraal, hebben een mooie geur en dito smaak.
Het zijn geen “slobbertjes” ; het is een goed glas wijn waar je prima bij kunt eten. En juist dat maakt het in Italië zo populair. Lekker eten, een goed glas wijn, la dolce vita!

Nosiola

Trentino – Alto Adige & Vini del Mondo

Vini del Mondo heeft wijnen in haar assortiment uit Alto Adige en Trento. Ons wijnhuis in Alto Adige heet “Garlider”. Dit jonge wijnhuis werkt volledig biodynamisch, dus er worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt en de grond wordt niet geploegd of gewied. Garlider bevindt zich in Val d’Isarco, zo’n 30 kilometer van de Oostenrijkse grens. Dit gebied staat bekend om z’n prachtige witte wijnen met hoge mineraliteit. Deze mineralen zijn er onder andere de oorzaak van dat de wijnen uit dit gebied vaak pas enkele jaren na botteling hun hoogtepunt bereiken. We hebben een selectie van 5 wijnen van Garlider. Hoewel allemaal prachtig, springen de afgelopen jaren nationaal en internationaal de Gruner Veltliner en de Sylvaner eruit in de wijnpers. Hiermee behoort Garlider tot de top.

Uit Trento hebben we twee wijnhuizen met de mousserende TrentoDOC. Dit zijn “Abate Nero” en “Pedrotti”. Wijnen van beide huizen zijn vanaf 1 maart beschikbaar.
Abate Nero is jaren geleden opgericht door Luciano Lunelli, een van de beste oenologen op het gebied van mousserende wijn in Italië. Samen met een compagnon heeft hij van Abate Nero een specialistisch wijnhuis gemaakt, puur gericht op TrentoDOC. Doel van de onderneming was het maken van onbetwistbare, prestigieuse wijnen, met name om de potentie van TrentoDOC aan te tonen. Vanaf de productie van hun eerste Cuvee was dit echter een succes. Ook nu behoren ze al jaren lang ieder jaar tot de top van TrentoDOC. Van de wijnen die door Abate Nero gemaakt worden importeren we de Brut, de Riserva en de Rosé brut. Stuk voor stuk juwelen!
Pedrotti behoort met recht tot één van de oudste producenten van mousserende wijn in Trento en Italië. Gestart in 1901 heeft dit bedrijf verschillende generaties doorstaan en altijd hoge kwaliteit geleverd. In vergelijking met de wijnen van Abate Nero zijn de spumantes van Pedrotti iets minder toegankelijk en in eerste instantie iets minder uitbundig. Maar voor wie zich de tijd gunt krijgt een prachtig glas wijn van ongekende kwaliteit. We hebben in onze collectie een Millesimato, een Rosé brut, een Brut Riserva “12” (deze heeft 12 jaar gerijpt op fles) en een Brut Riserva “88” (uit het jaar 1988).

Multimedia

La strada del vino - Südtiroler Weinstraße - Deel 1

La strada del vino - Südtiroler Weinstraße - Deel 2

Alto Adige/Sudtirol Bolzano Vigneti e Dolomiti

---